La Bataille de Castillon – czyli o nowej erze bordoskiego winiarstwa z historią w tle

Każde miejsce ma swoją historię mniej lub bardziej mroczną. Każde skrywa w sobie radości i smutki, a część z nich na zawsze pozostanie tajemnicą. Jednym z takich miejsc jest słynne Bordeaux – na kartach historii regionu zapisane są sukcesy i porażki, wojny i powroty do świetności, a także całe mnóstwo ciekawych i wciąż nieodkrytych zdarzeń, miejsc i sytuacji związanych z winiarstwem.

CastillonLaBataille4_WineLady_KristoPhotoraphie

Talbot i jego Cheval Blanc; pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Ogromnie emocje i mnóstwo pozytywnych wrażeń wywarł na mnie spektakl, który obejrzałam w sierpniu. Była to reprodukcja bitwy o Castillon, gdzie Anglia i Francja stanęły naprzeciw siebie walcząc o region Akwitanii. Przy okazji dodam, że w miejscu bitwy jest teraz miasteczko Castillon La Bataille zwane często w skrócie Castillon, a położone kilkanaście minut drogi od słynnego Saint Emilion.

Poniżej możecie obejrzeć krótki film promocyjny spektaklu ‘La Bataille de Castillon’ z zeszłego roku, udostępniony publicznie przez Tourisme Gironde.

‘La Bataile de Castillon’ (reż. Eric Le Collen) co roku odbywa się nocą, bo to właśnie czerń nocy ma tu największe znaczenie. Spektakl jest grą świateł doskonale współgrającą z łapiącą za serce muzyką, piękną scenografią, aktorami i zwierzętami, którzy pozwalają przenieść się do roku 1453 i zachwycić sielankowym życiem mieszkańców Akwitanii tuż przed walką, by później być świadkiem samej walki, której towarzyszą niezwykłe efekty pirotechniczne. Wydarzenie odbywa się każdego roku, w lipcowe i sierpniowe weekendy.

festyn rozpoczyna się kilka godzin przed spektaklem

festyn rozpoczyna się kilka godzin przed spektaklem

Przed spektaklem warto się udać na plac, gdzie odbywa się festyn – można obejrzeć dawne stroje, aktorzy odgrywają sceny walk, wszędzie wokół są stragany z ciuchami, biżuterią i przedmiotami upamiętniającymi wydarzenie, a także można wziąć udział w degustacji win z Castillon. Bilet wstępu wraz z voucherem na degustację win kosztował ok 25 Euro. Spektakl każdego weekendu oglądało kilka tysięcy osób!

WineLady_BatailledeCastillon4

degustacja win z Castillon podczas festynu

Kopia WineLady_BatailledeCastillon3

wina z Castillon, które można było degustować podczas festynu

A teraz trochę historii. Postaram się, by nie było nudno ani długo ;) Początki zjednoczenia Akwitanii i Anglii sięgają roku 1154 i są nierozerwalnie związane z postacią Alienor – królową Francji dzięki jej pierwszemu małżeństwu i królową Anglii – dzięki drugiemu. Ze względu na to, że jej drugi małżonek był królem Anglii, ale tylko księciem Francji, mieszkańcy Akwitanii musieli płacić daniny królowi Francji, co zrodziło między tymi dwoma państwami konflikt trwający trzy stulecia, a ostatni okres wojny zwany jest ‘wojną stuletnią’.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Mieszkańcy regionu byli jednak wierni królowi Anglii, gdyż ten dał im przywileje związane z komercjalizacją branży winiarskiej. Francja nie tylko chciała odzyskać piękne tereny Akwitanii, ale też zapragnęła przejąć kwitnący tam biznes winiarski. Od roku około 1450 walki nasilały się, pod koniec roku 1452 do Bordeaux przybył prawie 70-letni John Talbot, aby pomóc mieszkańcom bronić się przed atakami Francuzów.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Bo mieszkańcy Akwitanii chcieli pozostać pod rządami Anglików i to oni poprosili Anglię o wsparcie w walce z Francją. To wprawiło w furię Charlesa VII i w lipcu 1453 roku armia francuska ruszyła na Bordeaux, docierając do Castillon 14-stego lipca i rozbijając obóz przy rzece Dordogne niedaleko Castillon i ostatecznie pokonując Anglię i odzyskując Akwitanię 17go* lipca 1453 roku.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Szczegóły dotyczące samej walki nie są do końca jasne, gdyż znalezione przez historyków zapiski znacznie się między sobą różnią – podobnie jak informacje dotyczące ilości zabitych, których liczba waha się od 500 do 4000 osób, w zależności od źródła.

WineLady_BatailledeCastillon2

odgrywane przez aktorów sceny walk – festyn

Bitwa o Castillon nie była końcem walki pomiędzy Anglikami a Francuzami. Odzyskiwanie kolejnych miast, Saint Emilion, Libourne i Bordeaux, zajęło Francuzom kolejne prawie trzy miesiące. Oba te kraje pozostały w późniejszym konflikcie i walczyły jeszcze przez wiele lat ze sobą, jednak to bitwa w Castillon zapoczątkowała kształtowanie nowej Akwitanii – rozwój języka francuskiego i jego rozprzestrzenianie się w regionie, znaczący rozwój artystów francuskich (malarstwo, muzyka), a także zrobiono ogromny krok w rozwoju nauki, medycyny i astronomii. Bitwa o Castillon jest symbolem końca ery starożytnego świata i początku nowego.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Jakie znaczenie dla późniejszego rozwoju branży winiarskiej miały te wydarzenia? Otóż w roku 1454 Charles VII zakończył dotychczasowe sposoby ‘luźnej’ produkcji wina i wprowadził podatki na eksport, a port Bordeaux był wciąż otwarty na sprzedaż wina do Anglii. Jednak ze względu na utrudnienia w dotarciu do Bordeaux i przesadną kontrolę francuską sprzedaż win do Anglii spadła o ok 80%. Ze względu na duży potencjał angielskich klientów w latach 1462-63 prawo zostało zmienione, podatki zmniejszone, a Anglicy za pozwoleniem mogli mieszkać w Bordeaux. Biznes winiarski rozpoczął swoją nową erę.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

John Talbot zginął podczas bitwy o Castillon, broniąc miasta. To jego imię nosi słynne Chateau Talbot mieszczące się w Saint-Julien. Mówi się, że Chateau Cheval Blanc Premier Grand Cru Classe (A) również nawiązuje do tego wydarzenia, gdyż koń, na którym jeździł Talbot, był biały. Na stronie internetowej Chateau Cheval Blanc nie ma jednak żadnej informacji na ten temat, więc pozostawiam to jedynie jako ciekawostkę.

Talbot i jego biały koń - cheval blanc; pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Talbot i jego biały koń – cheval blanc; pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr/

Na koniec jeszcze jeden ciekawy film, który znalazłam na You Tube (autor: Earl Vignobles Delpit)

* Zwycięska dla Francji bitwa pod Castillon miała miejsce 17 lipca 1453 roku. „ 17 lipca był we wtorek, a nie w niedzielę, i wydaje się być datą najbardziej poprawną. Jednak w roku 1582 ze względu na przejście z kalendarza juliańskiego na gregoriański, po czwartku 4tego października nastąpił piątek 15 października, aby odzyskać stracone 10 dni wynikające z różnic w kalendarzach. Więc według współczesnego kalendarza walka miała miejsce 28go lipca.” (źródło: G.R.H.E.S.A.C.)

Fakty historyczne zaczerpnęłam z materiałów udostępnionych przez Groupe de Recherches Historiques et de Sauvetages Archeologiques du Castillonnais (G.R.H.E.S.A.C.). Autorem zdjęć jest Kristo Photographie (http://www.kristo-photographie.fr/) , a zdjęcia pochodzą z profilu Castillon la Bataille na FB (https://www.facebook.com/La.Bataille.de.Castillon) . Zdjęcia opatrzone nazwiskiem autora i linkiem do jego strony nie są moją własnością.

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr

pic. Kristo; http://www.kristo-photographie.fr